Fortepiano

Thema: Fortepiano, op vleugels van Bach naar Chopin

6e Pianodag

coverfortepiano
Wanneer: voorjaar 2001
Gastdocenten: Arthur Schoonderwoerd, Gwen Savalli
Docenten BUzziNG: Aletta Sebus, Flor Verhey
Locatie: Amsterdam, Sweelinck Museum

Dit project werd mede mogelijk gemaakt door het Prins Bernhard Cultuurfonds Amsterdam.

Themaboek: A4, 34 blz. Hier te bestellen.

  1. Vleugels van Bach tot Chopin: en historisch overzicht
  2. De Sweelinck Collectie
  3. Spelen op historische piano’s
  4. Componisten en methoden
    – Bijlagen: literatuur, wie is wie

pianoforte

Ongeveer 300 jaar geleden was de Italiaan Bartolomeo Cristofori de eerste die een ‘Gravecembalo col piano e forte’ bouwde. De uitvinding van een toetsinstrument waarop je piano én forte kon spelen, hing in Europa al enige tijd in de lucht. Er was behoefte aan een grotere dynamische uitdrukkingsmogelijkheid en het hamermechaniek maakte dat mogelijk.
Vanaf 1750 gaat het hard: hamervleugel en tafelpiano veroveren Europa. In werkplaatsen in heel Europa maken bouwers piano’s in vele varianten, die sterk van elkaar verschillen in klank en speelaard. Rond 1785 is de pianobouw in Wenen tot grote bloei gekomen en componeert Mozart zijn pianoconcerten voor een moderne, briljante Weense vleugel. Hoe anders klonken de Engelse piano’s! Ze speelden steviger en klonken zangeriger.

Tegenwoordig is er weer volop belangstelling voor historische piano’s: er worden kopieën gebouwd, pianisten specialiseren zich tot ‘fortepianist’ en we horen ze musiceren op de concertpodia, op de radio, op cd’s. Hun studie en ervaringen leveren stof op voor interessante inzichten en discussiepunten over de interpretatie van pianostukken.

Voor amateurpianisten is er echter nauwelijks een mogelijkheid om ook eens te ervaren hoe een historische piano speelt, voelt en klinkt. Daarom opent BUzziNG voor u de weg naar het Sweelinck Museum. Het Sweelinck Museum*, dat gehuisvest is in de sfeervolle zolderverdieping van het Conservatorium van Amsterdam, omvat een unieke collectie toetsinstrumenten uit de 18e en 19e eeuw en is tevens restauratiewerkplaats. Restauratrice Gwen Savalli verzorgt rondleidingen en onderhoudt en restaureert de instrumenten. Even uniek is dat het museum haar poorten opent voor ieder die zelf wil ervaren hoe het is om op deze instrumenten te spelen. Daarom kon de Pianodag ter plekke plaatsvinden en speelden deelnemers Chopin op een Pleyel, Clementi op een Clementi, Beethoven op een Broadwood, Mozart op een Stein of Walter. Wat een rijk geschakeerde klankwereld!

* In 2007 verhuisde het Conservatorium van Amsterdam en verdween het Sweelinck Museum. De beheer van de collectie historische piano’s is deels ondergebracht bij het Geelvinck Museum te Amsterdam.

restauratrice Gwen Savalli

gwen